پذیرش معتادان قلابی در مراکز درمان اعتیاد/ کمپ‌ها اشباع شده‌اند


 در حال حاضر 31 هزار
معتاد در قالب تبصره 2 ماده 16 تحت پوشش سازمان بهزیستی قرار دارند و در
مجموع بیش از 44 هزار معتاد در مراکز ماده 16 و مراکز تبصره 2 در استان های
مختلف ساماندهی شده و از خدمات درمان اعتیاد بهره‌مند شده اند.

با این وجود برخی از مسائل در مورد مراکز ماده 16 و
تعیین مصادیق تجاهر معتادان نیازمند شفاف سازی هستند، چرا که میان
دستگاه‌های مختلف در تعریف تجاهر اختلاف نظر وجود دارد.

از جمله موارد اختلاف نظر این است که مصادیق تعیین
معتادان متجاهر به روشنی مشخص نیست چراکه بر اساس آیین نامه ماده 16 وظیفه
تعیین مصادیق وضعیت تجاهر معتادان بر عهده سازمان بهزیستی کشور است اما
چندی بعد، پس از جلسه ستاد مبارزه با مواد مخدر به ریاست رئیس جمهور که در
آن آیین نامه مراکز ماده 16 تصویب و ابلاغ شد، مقرر شد تا دستورالعمل تاسیس
و مدیریت این مراکز نیز توسط بهزیستی تدوین ولی با امضای دبیر کل ابلاغ
شود.

این در حالی است که براساس قانون باید این معتادان
در کمپ‌های ترک اعتیاد با شرایط ویژه‌ای از جمله غربالگری های پزشکی
نگهداری شوند و با سایر معتادان دیگر در یکجا نباشند اما مشخص نبودن مصادیق
قانونی باعث شده است تا بسیاری از افرادی که تحویل سازمان بهزیستی
می‌شوند، معتاد نبوده و تنها متکدی باشند. همچنین برخی از آنها نیز اگرچه
معتاد هستند اما وضعیت تجاهر ندارند و نظارتی هم بر روی آنها نمی شود. 

گاهی نیز برخی از افراد خودشان به شکل داوطلبانه
برای درمان اعتیاد به این مراکز مراجعه می کنند اما در وضعیت معتادان
متجاهر قرار ندارند؛ به همین دلیل منصفانه نیست که این افراد با هزینه دولت
و بودجه این بخش، وارد پروسه درمان شوند و صرف این هزینه برای آنها از این
منبع توجیهی ندارد کما اینکه در شرایط فعلی همیشه سازمانهای حمایتی از
کمبود فضای نگهداری معتادان و کمپ ها گلایه دارند.

بهزیستی را تنها گذاشته‌اند

فرید براتی سده معاون دفتر اعتیاد درمان و پیشگیری سازمان بهزیستی نیز به خبرگزاری فارس
می گوید: بهزیستی به طور کلی محدودیتی برای نگهداری از معتادان در کمپ ها
ندارد ضمن اینکه ما کمپ های بسیاری در اختیار داریم که هنوز ظرفیت زیادی را
برای حضور افراد معتاد دارند؛ اما سازمانهای دیگر، بهزیستی را تنها گذاشته
اند.

براتی معتقد است که در بحث جمع آوری معتادان از آغاز
کار در دبیرخانه ستاد مبارزه با مواد مخدر دستگاه های مختلف، وظایفی را
برعهده گرفتند که اجرای این طرح نیز بر عهده بهزیستی قرار گرفت و قرار بود
همه دستگاه ها وظایف محول شده را اجرایی کنند؛ اما بعد از مدتی از اجرای
این طرح اقداماتی که هم اکنون دستگاه هایی مانند وزارت بهداشت و نیروی
انتظامی انجام می دهد نشان می دهد که تمام آنها کار را به بهزیستی محول
کرده اند که این موضوع نگران کننده است.

وی می گوید: علیرغم تفاهم نامه با دبیرخانه ستاد
مبارزه با مواد مخدر که تمامی وظایف در آن عنوان شده اما به نظر می رسد،
دستگاهها نظر دیگری دارند و با ورود بهزیستی به تعهداتشان عمل نمی کنند و
حتی هزینه های طرح را نیز بر دوش بهزیستی می گذارند. 

کوتاهی وزارت بهداشت در درمان معتادان/ نیروی انتظامی زیر قول خود زد

به گفته معاون درمان اعتیاد بهزیستی، وزارت بهداشت
براساس تفاهم نامه مذکور قرار بود معتادان متجاهری که دارای بیماری ای غیر
از اعتیاد هستند را درمان و هزینه های آنها را تقبل کند اما در حال حاضر
وزارت بهداشت عنوان می کند که اجرای این طرح مصوبه هیئت دولت می خواهد و
هزینه های درمان را به بهزیستی نمی دهد در حالی که این اعتبار برای سازمان
در هیچ جای بودجه دیده نشده است.

وی به مراکز ماده 16 نگهداری معتادان متجاهر اشاره
کرده و می گوید: در هر مرکز 400 نفر نیرو می توان نگهداری کرد و قرار بود
نیروی انتظامی براساس تفاهم نامه با ستاد، تأمین نیروی فیزیکی این مرکز را
انجام دهد و در دو سه استان نیروی انتظامی، نیروهای خود را مستقر کرده و
عنوان کرده که بهزیستی باید هزینه های آن را بدهد. در حالی که بودجه ای به
این منظور به ما اختصاص داده نشده است.

براتی سده ادامه می‌دهد: در تمامی استان ها، قضات و
دادسرا به بهزیستی فشار می آورند که مراکز ماده 16 برای معتادان متجاهر
ایجاد کند در حالی که براساس مصوبه ستاد مبارزه با مواد مخدر، دبیرخانه
ستاد با همکاری دانشگاه های علوم پزشکی، مرکز دایر کرده بودند و در قانون
برنامه ششم، بهزیستی مدیریت این مراکز را بر عهده دارد اما هم اکنون
تمامی کارها به بهزیستی محول شده و در این شرایط باید اعتبارات را نیز به
بهزیستی بدهند.

وی می گوید: در مجموع تمامی این موارد نشان می دهد
که بهزیستی به تنهایی نمی تواند در نگهداری و جمع آوری معتادان متجاهر
اقدام کند و نگرانی از این موضوع وجود دارد که با خروج دستگاه ها، مشکلاتی
در این خصوص ایجاد شود.

وی ادامه می دهد: سازمان بهزیستی بر اساس قانون و
آئین نامه های مربوطه در خصوص کمپ ها اقدام می کند و در واقع معتادان
متجاهر پس از فرآیند غربالگری در کمپ ها حاضر و فرآیند درمانی آنها طی می
شود و مشکلی جهت پذیرش معتادان متجاهر نداریم.

معاون مرکز توسعه پیشگیری و درمان اعتیاد بهزیستی
ادامه می دهد: طبق قانون ستاد مبارزه با مواد مخدر و آئین نامه کمپ ها، هر
فرد معتاد می تواند در دو بازه زمانی سه ماهه در مراکز سازمان نگهداری شود.
در واقع هر فرد معتاد پس از پایان 6 ماه نمی تواند در مرکز پذیرش شود و در
این زمینه باید طبق قانون این افراد به سایر مراکز نگهداری (زندان ها)
معرفی شوند.

وی ادامه می دهد: کمپ
ها، مرکز نگهداری از قاچاقچیان و خرده فروش های مواد مخدر نیستند هرچند که
گاهی می بینیم افرادی که به مراکز درمان ماده 16 مراجعه می کنند معتاد
متجاهر نیستند یا متکدی‌اند یا ظاهر متجاهر را ندارند.

کارتن‌خوابی 50درصد معتادان پس از یکسال مصرف موادمخدر

اما با وجود تمام این ناهماهنگی ها بهزیستی تصمیم
گرفت طرح جمع آوری معتادان متجاهر را کلید بزند که آن هم در سال گذشته،
بهزیستی استان تهران پیش قدم شد و در نتیجه یافته های عجیبی را در اختیار
مسئولان و کارشناسان حوزه موادمخدر قرار داد؛ بطوری که مشخص شد به عنوان
مثال، به طور میانگین معتاد متجاهر پس از 9 سال مصرف مواد، کارتن خواب
می‌شود و نیمی از معتادان جمع‌آوری شده ظرف یک سال کارتن خواب شده‌اند.

یا اینکه در
میان 4 هزار و 29 نفر از معتادان متجاهر جمع آوری شده استان تهران، اغلب
معتادان بی سواد یا سواد ابتدایی داشته و بیشتر هم مجرد بوده اند؛ حتی سن
شروع مصرف مواد از سن 6 سالگی هم در میان آنها دیده شده است.

7600 معتاد متجاهر جمع‌آوری شد

انوشیروان محسنی‌بندپی رئیس سازمان بهزیستی کشور در رابطه با اقدامات اخیر این سازمان در مورد درمان معتادان متجاهر به خبرگزاری فارس
می گوید: با اجرای این طرح که در سال گذشته آغاز شد 7600 معتاد متجاهر
جمع‌آوری شد و این معتادان در قالب برنامه توانمندسازی و حمایت‌های اجتماعی
و روانی شغل‌های پایدار گرفتند و در نتیجه برگشت آنها به چرخه اعتیاد کم
شد.

محسنی از افزایش اقدامات توانبخشی برای معتادان
متجاهر در سال 97، خبر داده و می گوید: سهمیه وام‌ها و تسهیلات به این
افراد نیز بیشتر خواهد شد به طوریکه یکی از اقداماتی که انجام می‌دهیم این
است که این افراد را به بنگاه‌های اقتصادی معرفی می‌کنیم یا بیمه کارفرمایی
آنها را متقبل می‌شویم.

رئیس سازمان بهزیستی کشور ادامه می‌دهد: آماده‌سازی
معتادان متجاهر در مراکز اقامتی به صورت تخصصی تدارک دیده شده است چرا که
اغلب این افراد تحصیلات دیپلم و زیر دیپلم دارند به همین دلیل آموزش‌های
فنی حرفه‌ای مانند کاشی‌کاری، تعمیرکاری، برق‌کاری و … را آموزش می‌دهیم
تا پس از رفتن به جامعه حرفه‌ای آموخته باشند البته ما آنها را سپس رها
نمی‌کنیم بلکه به بنگاه‌های اشتغال‌یابی آنها را معرفی می‌کنیم.

وی می گوید: در سال گذشته بیش از 7 هزار معتاد
متجاهر را مشغول به کار کردیم که امیدواریم این رقم در سال جاری افزایش
یابد.از سال 96 پروتکل‌های درمانی در مراکز ماده 16 تغییر یافته به طوریکه
جنبه اجتماعی و پزشکی را با هم در نظر گرفتیم و معتادان در این مراکز هم
خدمات درمانی و پزشکی دریافت می‌کنند هم روانی و اجتماعی تا اثربخشی بیشتری
را شاهد باشیم.

رئیس سازمان بهزیستی کشور ادامه می دهد: با
پروتکل‌های جدید مدت زمان نگهداری و اقامت این معتادان بیشتر می‌شود اما در
مقابل درمان‌های اجتماع‌محور را افزایش داده‌ایم و رمز پایداری این افراد
برای عدم مصرف موادمخدر بیشتر می‌شود.

وی از اجرای طرح جمع‌آوری معتادان متجاهر در سال
جدید نیز خبر داده و می گوید:‌ برخی معتقدند معتادانی که به مدت دو یا چند
هفته در جایی نگهداری می‌شوند چون سوء مصرف ندارند در نتیجه میزان مصرف
موادمخدر در این افراد پایین آورده می‌شود، چنین طرح‌هایی هیچگاه متوقف
نمی‌شوند اما به دنبال افزایش اثربخشی آنها هستیم بنابر این جمع‌آوری
معتادان را در سال جدید هم دنبال می‌کنیم.

رئیس سازمان بهزیستی کشور همچنین از آغاز طرح دادگاه
درمان‌مدار معتادان در 6 استان خبر داد و می گوید: در این طرح تعداد کمی
از معتادان را مشمول طرح کرده‌ایم اما مدت زمان نگهداری آنها بیش از سایر
مراکز اقامتی است.

جمع‌آوری معتادان ادامه دارد اما …

به گفته مسئولان بهزیستی جمع آوری معتادان ادامه
دارد اما نباید فراموش کرد که فضای کمپ ها در حال حاضر کافی نیست به عنوان
مثال در حال حاضر در مرکز فشافویه که توسط سازمان زندان‌ها اداره می‌شود
1700 معتاد متجاهر وجود دارد، در مرکز نگهداری شفق نیز 400 نفر و در مرکز
اخوان نیز در حال حاضر نزدیک به 600 نفر از معتادان متجاهر نگهداری می‌شود
که این تعداد شاید تا این لحظه به بیش از 1800 تن افزایش یافته باشد، کمبود
نیرو در کمپ‌ اخوان یا تکمیل ظرفیت پذیرش در مرکزی مانند شفق از جمله
مشکلات ادامه یافتن طرح جمع آوری معتادان است که گویا فراموش شده است.

از طرفی متکدیان و معتادانی پیدا می شوند که نباید
در این کمپ های ویژه نگهداری شوند اما به دلیل عدم نظارت مسئولان مربوطه و
عدم یکپارچگی در اجرای قوانین مربوط به این معتادان، به این کمپ ها می
آیند.کمپ هایی که مملو از معتادانی است که انواع بیماری های خطرناک را
دارند.

هزینه‌ نگهداری هر معتاد در این کمپ ها هم که جای
خود دارد چراکه به طور میانگین نگهداری هر معتاد روزانه بین 10 تا 11 هزار
تومان برای سازمان بهزیستی آب می خورد.