در جاشیه جنجال ها علیه وزیر بهداشت/وقتی وزیر به‌تنهایی یك رسانه است



واقعیت آن است كه وزیر، سوای هر رسانه‌ عمومی دیگر و سوای تمام تشكیلات زیر دستش، خود به‌تنهایی یك رسانه است و شاید مهم‌ترین نقش وزیر هم همین وظیفه رسانه بودنش باشد. گفتمان وزیر نشانه نوع خاصی از نگرش به مسائل و رفتار او ارائه نوعی مدل رفتاری در مواجهه با مشكلات است، بنابراین هر كلمه تاثیری بلافصل و شگرف بر نظامِ سلامت كشور خواهد گذاشت.  

اخیراً برای یك بیماری بسیار نادر عصبی كه باعث فلج اندام‌ها می‌شود دارویی به تایید رسیده كه قیمّت آن نزديك يك ميليون دلار است سالانه و مادام لعمر . تنها سیر بیماری را كندتر وعلائم را بهتر می‌کند. همین هم در اين بيماري به معجزه شبیه است، حالا وزیر جلوی دوربین سراسری در مورد این بیماری مورد سوال قرار گرفته است.

یك نوع برخورد می‌تواند این باشد كه جناب وزیر ابتداً از مطرح شدن این سوال كه باعث طرح یك مسئله و چالش ملی است تشكر كند، این پیشرفت تكنولوژی را به كاشفین و به بیماران درگیر تبریك بگوید و سپس ازجایگاه یك متخصص مسئول به جامعه اطلاع بدهد كه آری دوران تولید داروهای بسیار گران فرا رسیده است.

تاكنون داروها برگرفته از ذخایر طبیعت و بدون در نظر گرفتن سازوکار اثر و تنها براساس اثبات تاثیر ساخته می‌شدند، حالا داروهای جدید براساس سازوکارِ دقیق بیماری‌ها «سنتز» می‌شوند. شناخت ساختارِ دقیق سلولی داروها، ساخت و مطالعات میدانی برروی آن‌ها همگی هزینه‌هایی سرسام‌آور دارند. چالش هزینه این گونه داروها محدود به كشور ما هم نیست.هزينه همين داروي مورد بحث در پيشرفته ترين كشورها هم همين الان چالش بزرگ و موضوع بحث هاي بسياري است . همه باید آستین بالا بزنند تا داروهایی كه بیماران لاعلاج سال‌ها با رویای ان به خواب می‌رفتند را تهیه كنند.

نه تنها داروی بیماری “پمپ “و “اس ام ا” كه سایر بیماری های متعدد عَصّب و عضله هم كه ممكن است در اینده درمانی پیدا كنند. در این رویکرد وزیر در ادامه اطلاع می‌دهد كه وزارت تحت مسئولیت ایشان علاوه بر بیماران اورژانس و بیماران متعلق به دهك‌های پایین اجتماعی، خود را مسئول مستقیم بیماران ناتوان مزمن هم می‌داند و این موضوعات و اين طبقه بندي در همین دوره اخیر وزارت ايشان روشن شده است (كه واقعا همین طور بوده) اما توجه می‌دهد كه مقدم بر این داروها اقدامات مراقبتی و پرخرج زیادی لازم است كه نه تنها برای بیماری “اس ام ا” كه برای ده‌ها بیماری مشابه اما پرتعدادتر دیگر هم باید انجام شوند و ما آن‌ها را نداریم.

رسانه وزیر توجه همگان، از اركان قدرت گرفته تا صاحبان ثروت و رسانه را به این موضوعات جلب كرده و درخواست می‌کند سهم بیشتری از بودجه‌های عمومی دولت و منابع مالی نیكوكارانه به این مهم اختصاص یابد، هم‌چنین از هنرمندان و مشاهیر می‌خواهد كه در جذب توجهات و منابع مالی مردمی دولت را یاری دهند!  

اما برخورد دیگر می‌تواند چنین پیش رود که ما منابع كافی نداریم كه برای بیمارانی كه تنها یكی دو سال زنده می‌ماند صرف كنیم و در عین حال نشان دهد كه انگار از پیداشدن داروهای گرانقیمت كه كار روی دست وزارت او می‌گذارد چندان خوشحال نیست و گویی آرزو می‌کند چنین داروهایی كشف نمی‌شد تا دردسر بیشتری نداشته باشد یا معلوم هم نیست تا چه حد توطئه شركت هاست! مردم و رسانه‌ها هم اگر حرفی دارند اول بروند به بیمه‌ها و دولت بگویند معوقات ما را بدهند تا بعد ببینیم كاری می‌شود كرد یا خیر؟ 

برخورد اول برخورد یك رسانه است. رسانه‌ای كه توسط كارشناسانی اداره می‌شود كه همه مطالب را زیر نظر دارند و تك‌تك كلمات سخنگوی رسانه، ‘وزیر ‘ را از مدتها پیش مهندسی و آماده كرده‌اند.  

برخورد دوم اظهار نظر یك نَفَر انسان است كه خسته از كارهای متعدد و دشوار روزانه و چارچوب‌ها و دشواري هاي متعددی كه از يد اختيار او خارج و ایفای وظائف او را محدود می‌سازند، و خسته از كامنت ها و گفته هاي تند و جورواجور در فضاي واقعي و مجازي ، تنها چند لحظه به موضوع سوال اندیشیده و مطالبی را به‌زعم خود بر زبان آورده است.  

برخورد اول همه تلاش‌ها و امكانات عمومی را معطوف به تهیه امكانات در درمان آن بیماری می‌کند و حتی به این بهانه درخواست‌های بیشتری مطرح می‌سازد، برخورد دوم همه تلاش‌ها را معطوف به حمله به خودش می‌کند و به‌علاوه امكان مي‌دهد كه برخي تنها براساس چند جمله، نسبت‌هايي غير انساني ببينند، برجسته سازند و دشنام بدهند؛ حال آن‌كه اين نسبت‌ها را بايد تنها براساس رفتار داد.

برخورد اول نه تنها باعث امیدواری بیماران می‌شود بلكه تلاش‌های پزشكان و مسئولین درمان وزارت‌خانه را كه در همین دوره وزارت ایشان گام‌هایی اساسی در سه وظیفه مهم برشمرده برداشته‌اند اعتبار می‌بخشد، اما برخورد دوم حتی امكان دفاع از رسانه وزیر و دفاع از طبقه‌بندی خدمات دولتی را هم نمی‎دهد.  

آری شخص وزیر یك رسانه است. حداقل همین یك مورد این موضوع را ثابت می‌کند مشكل اصلی وزارت‌خانه ما هم كلمات وزیر نیست، هر فردی در شرایط ایشان ممكن است به زعم خود مطالبی را به‌زبان آورد. مشكل اساسی عدم برنامه‌ریزی مناسب برای ساختار رسانه وزیر است !