این‌جا همه چیز پیش فروش می شود؛ حتی نوزاد!


مدتی است که از زبان مسئولان گزارش‌هایی از خرید و فروش نوزادان و کودکان می‌شنویم، مسأله‌ای که همیشه وجود داشته، اما روند رو به افزایش آن در سال‌های اخیر سبب بروز نگرانی‌هایی جدی شده است.

فروش نوزدان در سال ۹۴ 

سال 94 بود که فاطمه دانشور، رئیس کمیته اجتماعی شورای شهر تهران‌ جزئیاتی تکان‌دهنده از رواج خرید و فروش کودکان را فاش کرد و گفت: «گزارشات نشان می‌دهد خانم‌های کارتن خواب و زنان روسپی به هنگام زایمان به برخی از بیمارستان‌های جنوب و مرکز شهر مراجعه می‌کنند و پس از به دنیا آمدن نوزاد با دریافت ۱۰۰ تا ۲۰۰ هزار تومان بچه خود را می‌فروشند و اکثر نوزادان متولد شده مبتلا به HIV هستند.»

همزمان با پرده برداری دانشور از این معضل بزرگ اجتماعی، افراد زیادی که مرتبط با این مساله بودند اعم از پزشکان و وزارت بهداشت به واکنش‌هایی در مورد مساله خرید و فروش نوزاد دست زدند. 

سعید منتظرالمهدی، سخنگوی نیروی انتظامی در این باره گفت: «کودک فروشی جرم تلقی می شود و در این زمینه حساسیت بیشتری ایجاد شده و چنانچه مواردی از این دست ببینیم، برخورد قانونی خواهد شد.»  

حسین ساجدی نیا فرمانده نیروی انتظامی تهران نیز در این باره اعلام کرد: «برای حل مساله خرید و فروش کودکان باید فکری به حال زنان آسیب دیده کرد. اطلاعاتی درباره میزان خرید و فروش کودکان به پلیس نرسیده اما این به معنای نداشتن این اطلاعات نیست.»  علاوه بر این یک پزشک که در بازار سیاه خرید و فروش نوزادان فعالیت داشت از سوی پلیس مشهد دستگیر شد.

 پیش‌فروش نوزدان در سال ۹۵

سال 95 هم بعد از اینکه خبرهایی مبنی بر خرید و فروش نوزادان تازه‌متولدشده منتشر شد، برخی رسانه‌ها گزارش‌های میدانی در مورد پیش فروش نوزادان قبل از تولد و در شکم مادر منتشر کردند که در برخی از این گزارش‌ها عنوان می شد، نوزاد خریداری شده اعضای بدنش به فروش می‌رسد. 

 این خبر تلخ باعث واکنش وزارت بهداشت شد و رئیس مرکز مدیریت پیوند وزارت بهداشت ضمن تکذیب این اخبار، گفت: پیوند اعضا در اطفال وضعیت پیچیده‌تری دارد، حساس‌تر و مشکل‌تر است و در مراکز محدودتر و با استاندارد بالا صورت می‌گیرد.  محمد کاظمینی، در واکنش به انتشار برخی اخبار و تصاویر مبنی‌بر خرید و فروش نوزادان جهت استفاده از اعضای بدن‌شان جهت پیوند گفت:« پروسه برداشت عضو و پیوند اعضا که اقدامی پیچیده و از اعمال جراحی دقیق و با استانداردهای بالا است، کاملا تحت نظر و در مراکز مشخص انجام می‌شود. بنابراین این‌طور نیست که در هر جایی مانند کوچه‌های خیابان ناصرخسرو صورت گیرد. به همین دلیل این خبر اساسا غلط و کذب است.» با این‌حال خبر پیش فروش نوزاد که به معنای خرید و فروش نوزاد در شکم مادر است توسط هیچ نهادی تکذیب نشد. تا جایی که مولاوردی، معاونت امور زنان و خانواده رئیس جمهور این خبر را تایید کرده و از زیاد بودن موارد آن در کشور سخن گفت.

ملاوردی گفته بود:« آماری از تعداد این نوزادان نداریم، اما آنقدر تعداد آن زیاد بوده که تبدیل به یک خبر شده است. معاونت زنان و امور خانواده با تاکید براینکه پدیده فروش کودکان تک‌عاملی نبوده و مجموعه‌ای از عوامل زنجیر وار در کنار هم قرار می‌گیرند تا یک زن ناچار به فروش فرزندش شود، خاطرنشان کرد: فقر اقتصادی، فقر فرهنگی، اعتیاد، کارتن‌خوابی و ازدواج کودکان از جمله عواملی هستند که می‌تواند باعث سوق دادن زنان به سمت فروش کودکان خود شود. اگر بخواهیم پدیده فروش کودکان ادامه پیدا نکند، باید به مجموع این عوامل توجه کرده و آن را حل کنیم.» 

پیش فروش کودکان در سال 96

سال گذشته نیز با گزارش های میدانی زیادی در این باره همراه بود، گر چه هیچ آماری از پیش فروش کودکان ارائه نشد و همچنان هم ارائه نشده است اما گزارشات میدانی زیادی درباره آن نوشته شد که پشت هر یک از آن ها قصه غم انگیز پدری فقیر یا زنی نا توان و کارتن خواب نهفته بود. 

هادی شریعتی، عضو هیات مدیره انجمن حمایت از حقوق کودک در این باره گفته بود:« راه پر پیچ و خم و طولانی و شرایط سخت تقاضای فرزند خواندگی از طریق مراجع قانونی باعث شده که خریداران کودک، راه مجرمانه اما سهل تری را انتخاب کنند. علاوه بر زوج های جوان که خواهان سرپرستی کودک هستند، افرادی نیز که نیت نیکو کارانه و امکانات و ثروت کافی دارند و از دیدگاه خود می خواهند کودکی را از شرایط  بد خانوادگی و فقر نجات دهند اقدام به خرید نوازادان و کودکان می کنند. اما قطعا روش صحیحی را در پیش نگرفته اند.  زیرا داشتن امکانات مادی مجوزی برای  تشخیص صلاح سرپرستی کودک نیست. در بعضی موارد هم ممکن است حتی خانواده ی قصد فروش نوزاد خود را نداشته باشند اما ایجاد فضایی برای آن خانواده و ساختن ذهنیت (من نمی توانم فرزندم را خوشبخت کنم ) او را در برابر گرفتن وجهی ناچیز ترغیب به فروش می کند. گروه سوم وخطرناک که به عنوان خریدار نوزادان  مطرح می شوند، افراد تبهکاری هستند که انگیزه های خاص مجرمانه دارند. »

او در ادامه گفته بود:« به موجب ماده 3 قانون حمایت از کودکان و نوجوانان هرگونه خرید و فروش  کودکان جرم است و مجازات آن شش ماه تا یک سال حبس در نظر گرفته شده است، که البته این مجازات تناسبی با جرم عنوان شده ندارد.همچنین کنوانسیون حقوق کودک  که ایران نیز به آن پیوسته در ماده 35  دولت ها را مکلف کرده  که اقدامات ضروری را برای جلوگیری از ربوده شدن یا قاچاق کودکان به عمل آورند. به غیر از  قوانین مذکور در لایحه حمایت از کودکان و نوجوانان که همچنان معطل تصویب در مجلس مانده نیز به این جرم اشاره و برای آن مجازات تعیین شده است و ﺧﺮﯾﺪﺍﺭ ﻭ ﻓﺮﻭﺷﻨﺪﻩ ﻁﻔﻞ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻌﻘﻴﺐ ﻭ ﻣﺠﺎﺯﺍﺕ ﻫﺴﺘﻨﺪ.»

با همه این اوصاف زمزمه های فروش نوزادان همچنان به گوش می رسید!

پیش فروش نوزاد در سال 97

با این که هنوز چند ماه از ابتدای سال جاری نگذشته است اما خبر هایی مبنی بر اوج گیری پیش فروش نوزادان به گوش می رسد! 

سلمان خدادادی عضو کمیسیون اجتماعی مجلس با بیان وجود ۳۵ هزار کودک بی هویت در استان تهران، گفت: «معضل خرید و فروش کودکان و نوزادان رفع نشده است. نوزاد معتاد از مادران معتاد و کارتن خواب متولد می شوند، والدین به دلیل فقر و عدم آگاهی به مراقبت های پزشکی توجه ندارند و نوزاد معتاد متولد می شود. کودکان در کنار پدر و مادر معتاد؛ معتاد می شوند و آسیب های زیادی کودکان دارای والدین معتاد را تهدید می کند که کودک فروشی یکی از این آسیب ها است که حتی دیده شده که مادران به دلیل اعتیاد نوزادان خود را در قبال مبلغی اندک پیش از تولد پیش فروش می کنند. سودجویان و مافیای خرید و فروش کودکان و نوزادان از آنها در مسیر تکدی گری و خرید و فروش مواد مخدر استفاده می کنند، متاسفانه شاهد تکدی گری دختران 12 یا 13 هستیم که در آغوش آنها نوزادانی قرار گرفته که مافیا آنها را برای جلب توجه و سوء استفاده از احساسات مردم از مادران معتاد خریداری و در این مسیر استفاده می کنند.» 

پس از آن هم نوبت به استاندار تهران بود؛ او ضمن تائید این موضوع گفت: «خبرهایی مبنی بر پیش فروش نوزاد در شهر تهران به ما رسیده است،اما اینکه شورای اجتماعی استانداری مطالعه‌ای در این خصوص انجام داده باشد را نداشته‌ایم، ضمن اینکه بهزیستی متولی این کار است، این اتفاق وجود دارد، اما شورای اجتماعی گزارش و تحقیقی را در این خصوص انجام نداده است.»

دستورالعملی که اجرا نمی‌شود!

فاطمه دانشور عضو سابق شورای شهر تهران و بنیان‌گذار موسسه نیکوکاری مهرآفرین در ارتباط با پیش‌فروش نوزادان توسط مادران‌معتاد می‌گوید:«  در زمان حضور در شورای شهر چهارم گزارش‌هایی مبنی بر این فروش نوزادان توسط مادران معتاد را به وزارت بهداشت و درمان ارائه ‌دادم و این کار منجر به صدور دستورالعملی برای بیمارستان‌ها از سوی وزارت بهداشت و درمان شد. براساس این دستور‌العمل نوزادان معتاد حتما باید از سوی بیمارستان سم‌زدایی شوند و اگر خطر سوءرفتار با کودک از سوی مادر احساس شود، بیمارستان کودک را به سازمان بهزیستی بسپارد. علاوه‌بر این در اگر والدین اوراق هویت نداشته باشند، بیمارستان باید از سپردن نوزاد به مادر پرهیز کند.»

 او معتقد است: نسبت به این دستورالعمل که دو سال از صدور آن می‌گذرد در بیمارستان‌ها به‌ویژه بیمارستان‌های شهرهای کوچک بی‌توجهی می‌شود. بنابراین همچنان نوزادان معتاد یا دارای والدینی مظنون به سوءرفتار ترخیص شده و به دست خانواده‌هایشان سپرده می‌شوند. آنها حتی گاهی پیش از ترخیص سم‌زدایی نیز نمی‌شوند. مادران این کودکان معتادند و اکثر آنها تجربه بی‌خانمانی دارند و یکی از راه‌های کسب درآمد آنها روسپی‌گری است و کودکان آنها از هویت محروم هستند. این مادران به‌راحتی و در صورتی که در شرایط روحی خاصی باشند، اقدام به فروش فرزندان خود می‌کنند و خریداران این کودکان در شرایط مختلف از متکدیان گرفته تا خانواده‌های نابارور متفاوت هستند.» 

کلیه، فروخته می شود! قرنیه چشم، فروخته می شود! رحم، اجاره داده می شود! نوزاد، فروخته می شود! در این شهر همه چیز فروشی است! حتی جان آدمیزاد…